Palmy w ogrodzie – gatunki,sadzenie,zimowanie

Czy można palmy uprawiać cały rok w ogrodzie w naszym klimacie? W tym artykule piszemy o palmach mrozoodpornych – gatunkach, sadzeniu i zimowaniu. Choć etykiety z dopiskiem ‚mrozoodporne’ wyglądają obiecująco, temat jest nieco bardziej złożony. Tym niemniej zapewniamy – palmy można uprawiać w gruncie!

Coraz częściej można w marketach ogrodniczych zobaczyć palmy. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, iż spotykamy je na dziale roślin ogrodowych! Do tego często na etykietach widnieje dopisek ‘mrozoodporne’ oraz zdjęcie oszronionych liści, a nawet całej palmy przysypanej śniegiem. W Polsce uprawa palm to jeszcze dość nowy, a lepiej powiedziawszy egzotyczny temat. Cieszy popularność takich nietypowych roślin, acz niestety często jeszcze zdarza się, że pod pojęciem mrozoodporne rozumiemy ‘odporne na każdy mróz bez dodatkowego zabezpieczenia’. Odporność palm zależy od temperatury ujemnej, ale także od tego, jak długo ona się utrzymuje. A to tylko dwa z wielu czynników warunkujących sukces.

Jak rozumieć mrozoodporność?
Najlepiej jako proces. Palmie nabieranie maksymalnej odporności może zająć od od 5 do 25 lat. Ważne jest hartowanie roślin, czyli wystawianie na działanie niskich temperatur i nie okrywanie ich zbyt wcześnie. Ogólnie im młodsza palma, tym więcej ochrony potrzebuje. Jako zasadę można przyjąć, by wysadzać do ogrodu palmy, których korzenie wypełnią co najmniej doniczkę o średnicy 15 cm, a sama palma ma przynajmniej 30 cm wysokości. Z palmami cierpliwość popłaca. Większa średnica pnia przyczynia się do większej odporności. I tak na przykład pięcioletnia palma szorstkowiec Fortunego – zdecydowany numer jeden wśród palm mrozoodpornych – może przy dobrej opiece osiągnąć wysoką mrozoodpormość w ciągu 5 lat po posadzeniu do gruntu przy dobrej opiece.

Aby palmy mogły dobrze rosnąć w ogrodzie i cieszyć nasze oczy, warto zagłębić się w temat bardziej i zapewnić im odpowiednie warunki. Bez tego będą to niestety bardzo kosztowne rośliny jednoroczne.

Od czego zacząć?
Najlepiej od sprawdzenia, jaki gatunek chcielibyśmy uprawiać, jak wygląda jego średnia mrozoodporność oraz w jakim rejonie Polski mieszkamy, i jakie zabezpieczenie na zimę możemy mu zapewnić. Poniżej przedstawimy najbardziej odporne na mróz gatunki, a później napiszemy nieco więcej o ich sadzeniu i zimowaniu.

Gatunki palm mrozoodpornych
Najbardziej znaną, bardzo odporną i polecaną dla początkujących jest palma o wdzięcznej nazwie szorstkowiec Fortunego (Trachycarous fortunei). Mrozoodporna do ok. – 18 stopni C, ma piękny, włochaty pień i ciemnozielone wachlarzowate liście. Jej krewny szorstkowiec Wagnera (Trachycarupus wagnerianus) (-19 stopni) również jest odporny, ma podobny pień, za to liście bardziej skórzaste, wyjątkowo efektowne. Jest też szorstkowiec takil (Trachycarpus takil), który ma opinię najodporniejszego z szorstkowców (-19 stopni). Może wykształcać nieco większe liście niż palma Fortunego.

Szorstkowiec Fortunego

Ciekawą palmą jest waszyngtonia nitkowata (Washingtonia filifera). Wykształca grubą kłodzinę z wyraźnie widocznymi częściami dawnych liści, tworzących na niej ciekawy wzór. Jej liście są duże, jasnozielone, pokryte na krawędziach zwisającymi włóknami. Jest mrozoodporna do ok. – 9 stopni.

Waszyngtonia ma pień pokryty pozostałościami po łodygach liści.

Chilijska palma miodowa (Jubaea chilensis), znana jako jedna z najwolniej rosnących palm na świecie, także jest częściowo odporna na mróz. Odpowiednio zabezpieczona może przetrwać zimę w ogrodzie. Liście są pierzaste, o chłodnym odcieniu zieleni, mocno wygięte w łuk. Mrozoodporna do ok. – 12 stopni. Rośnie wcale nie tak wolno 🙂

Popularną palmę kanaryjską, najczęściej spotykaną palmę doniczkową, można przezimować w gruncie. Nie jest to łatwe, ale jest możliwe. Im cieplejszy region Polski, tym łatwiej będzie palmom rosnąć i zimować. Mrozoodporna do -10 stopni.

daktylowiec kanaryjski

Spośród rzadszych, bardzo ciekawych palm mrozoodpornych można wymienić: palmę sabałową (Sabal minor), palma pakistańska, zwana też Mazari (Nannorhops ritcheana) i palma igłowa (Rhapidophyllum hystrix). Wszystkie trzy są odporne do -18, ponadto bardzo będzie sprzyjało im gorące lato. Warte uwagi są również bucja główkowata (Butia capitata) (-12) i jedna z niewielu palm europejskiego pochodzenia – karłatka niska (Chamaerops humilis) -10 stopni.

Sadzenie palm mrozoodpornych
Jeśli mamy już palmę, wybieramy dla niej odpowiednie miejsce. Klimat – i mikroklimat – mają znaczenie. Najlepiej do uprawy palm w gruncie nadają się miejsca osłonięte od wiatru. Zimą jego wysuszające podmuchy pozbawiają palmę wody szybciej, niż roślina może ją pobierać. Jeśli do tego ziemia jest zmarznięta, korzenie nie będą zdolne do pobierania wody i palma zacznie usychać. Do bardziej wietrznych miejsc można ewentualnie wybrać palmy o bardziej krępych, mocniejszych liściach, jak szorstkowiec Wagnera, lub o liściach pierzastych. Te łatwiej poddają się wiatrowi. Ziemia dla palm powinna być przepuszczalna i żyzna, o neutralnym pH. Zbyt piaszczysta będzie dobra zimą, ale niekoniecznie latem, będzie bowiem szybciej wysychać. Zbyt ciężka zaś może zbyt długo trzymać wilgoć zimą i przez to szybciej zamarzać. Na dno dołu, w którym sadzimy palmę wysypujemy warstwę drenażu, dzięki czemu korzenie nie będą narażone na zbytnią wilgoć. Palmy najlepiej sadzić do ogrodu na wiosnę. Dzięki temu będzie miała wiele czasu, aby dobrze ukorzenić się przed zimą.

Zimowanie palm mrozoodpornych
Zimowanie palm ma kluczowe znaczenie w uprawie palm w ogrodach. Ważna jest nie tylko temperatura ujemna, na jaką wystawiona jest palma, ale również to, jak długo ona się utrzymuje. Co jest najważniejsze zimą? Ochrona przed mrozem i wilgocią korzeni oraz stożka wzrostu palmy (to miejsce na szczycie kłodziny, z którego wyrastają młode liście). Jeśli korzenie palmy zamarzną, nie jest ona w stanie pobierać składników odżywczych, ponieważ te przenosi woda. Dlatego tak ważne jest odpowiednio przepuszczalne podłoże i drenaż, które odprowadzają nadmiar wody. Stożek wzrostu najłatwiej ochronić przez związanie liści sznurkiem i otulenie ich agrowłókniną. Na to zakładamy folię zabezpieczając go w ten sposób przed wilgocią.

Miejsce, skąd wyrastają liście, czyli stożek wzrostu trzeba na zimę zabezpieczyć przed mrozem i wilgocią.

Mniejsze rośliny można otoczyć siatką i wypełnić ją liśćmi czy słomą, a całość nakryć daszkiem (ochrona przed opadami). Taką konstrukcję można jeszcze otulić warstwą agrowłókniny. Koniecznie trzeba pamiętać o wietrzeniu palmy, aby nie atakowały palmy choroby grzybowe i miała dostęp do światła. Przez założeniem ochrony zimowej można jeszcze profilaktycznie wykonać oprysk przeciw chorobom grzybowym. Większe egzemplarze będą wymagały bardziej zmyślnych konstrukcji, swoistych domków, które dają im konieczną ochronę od wiatru, słońca, deszczu i mrozu. Dodatkowo dla wszystkich stosujemy dogrzewanie, które niezwykle pomaga i minimalizuje skutki działania mrozu. Najłatwiej użyć w tym celu…lampek choinkowych. Sprawdzą się one przy mniejszych roślinach jako rozwiązanie dość skuteczne i zarazem ekonomiczne. Dla większych palm warto już postarać się o automatyczne kable grzewcze.

Liście palm związujemy sznurkiem i owijamy agrowłókniną.

Palmy rosną już w Polsce w wielu miejscach i mają coraz większą liczbę miłośników. Ich uprawa w gruncie choć nie kończy się na posadzeniu w ogrodzie, jest możliwa i niezwykle satysfakcjonująca. Im więcej dowiemy się o tych roślinach i warunkach ich uprawy – i zimowania – przed zakupem, tym większa szansa na sukces i na piękną, egzotyczną roślinę w ogrodzie, która bez wątpienia będzie perełką przyciągającą wzrok już z daleka.

Tekst: Sylwia Hennek www.oaza-palmy.pl, bambusowysen.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.