Trawy mniej oczywiste

Trawy to obecnie bardzo modna, jeśli nawet nie najmodniejsza grupa roślin, coraz częściej sadzona w zieleni publicznej – na miejskich rabatach, kwietnikach, w pojemnikach zdobiących tarasy i kawiarniane ogródki.

Trawy dzięki swojej różnorodności i plastyczności dobrze komponują się z krzewami, bylinami, gatunkami cebulowymi. Można przy ich użyciu tworzyć tzw. rabaty preriowe lub wręcz całe ogrody trawiaste, gdzie obok siebie będą rosły gatunki i odmiany o różnym pokroju, tempie wzrostu i kolorystyce. Bardzo efektowne są kompozycje monokulturowe – trawy sadzone w postaci łanów – w których eksponowana jest pojedyncza odmiana zaaranżowana np. w długą, wijącą się wstęgę.

Podstawową zaletą traw jest ich niekłopotliwe utrzymanie. Odpowiednio dobrane do warunków panujących w miejscu uprawy – nasłonecznienia, wilgotności podłoża i minimalnych temperatur występujących zimą – mogą zdobić otoczenie całymi latami. Gatunki o miękkich liściach i rozbudowanych kwiatostanach, łatwo poddających się podmuchom wiatru, wprowadzają do kompozycji dodatkowy walor estetyczny – element ruchu i przyjemnego szelestu. Niezależnie od tego, czy rosną jako solitery (np. miskant chiński), czy sadzone są w dużych grupach jedno- lub kilkugatunkowych (chakonechloa smukła, miskant cukrowy, proso rózgowate), malowniczo falują, pokładają się i zmieniają barwy w trakcie sezonu.

hakonechloa smukła

W ten sposób tworzą niepowtarzalne widowisko. Trawy prezentują się wspaniale nie tylko w okresie wegetacji. Wiele z nich pięknie przebarwia się jesienią, a pozostawione na zimę źdźbła i liście pokrywają się szronem, migocząc w promieniach słońca. Zaletą ogromnej większości traw ozdobnych jest ich odporność na choroby i szkodniki. Wiele gatunków traw znosi trudne warunki miejskie i nadaje się do sadzenia przy ulicach, na rondach i rabatach wzdłuż tras komunikacyjnych. Co roku na rynku pojawiają się nowe kultywary, stanowiące ulepszone formy popularnych gatunków i odmian, jak i zupełnie nowe, przełomowe introdukcje wychodzące naprzeciw potrzebom i wyzwaniom związanym z utrzymaniem roślin w mieście.

WYTRZYMAŁE NA SUSZĘ

Wadą niektórych bardzo odpornych na niedostatek wody traw jest ekspansywny lub nawet inwazyjny charakter ich wzrostu.

wydmuchrzyca piaskowa

Kto raz miał do czynienia z popularnymi gatunkami takimi, jak mozga trzcinowata Phalaris arundinacea ‘Picta’,wydmuchrzyca piaskowa Leymus arenariusczy nawet miskant cukrowy Miscanthus saccharinus doskonale wie, że utrzymanie ich w ryzach jest trudne. Trawy te świetnie rosną niemal w każdych warunkach glebowych, tworzą jednak silne podziemne rozłogi, za pomocą których bardzo szybko się rozrastają. Dlatego nadają się do sadzenia właściwie jedynie w kompozycjach monogatunkowych, na rabatach uniemożliwiających niekontrolowane rozrastanie się, takich jak pasy zieleni pomiędzy jezdniami, jezdniami i chodnikami, we wszelkiego rodzaju misach i donicach oraz miejscach, gdzie korzenie i rozłogi napotkają fizyczną barierę. Niekiedy ekspansywnych charakter wzrostu wymienionych traw jest pożądany, bo ich rozłogi i korzenie doskonale umacniają skarpy, nasypy, brzegi zbiorników wodnych, chroniąc je przed erozją. Wspomniana wydmuchrzyca piaskowa jest gatunkiem naturalnie występującym nad Bałtykiem – porasta wydmy, ograniczając ich przemieszczanie. 

Istnieje jednak wiele cennych gatunków i odmian równie mało wymagających traw, które nie są ekspansywne. Trzcinnik ostrokwiatowy Calamagrostis ×acutiflora ‘Karl Foerster’, ‘Overdam’ i ‘Avalanche’ to trzy najpopularniejsze odmiany doskonale znoszące suszę i silne nasłonecznienie.

trzcinnik ostrokwiatowy ‘Karl Foerster’,

Mogą być uprawiane na rabatach oraz w pojemnikach. Rośliny dorastają do 1,3 m wysokości, tworzą nieduże, zwarte kępy wąskich, wyprostowanych liści z których w lipcu wyrastają ażurowe, wiechowate, purpurowe kwiatostany osadzone na szczytach źdźbeł. U odmiany ‘Karl Foerster’ liście są ciemnozielone a u odmian ‘Overdam’ i ‘Avalanche’ dwubarwne, z biało-zielone. Po przekwitnięciu kwiatostany stają się wąskie, nabierają beżowo-słomkowej barwy i w tej postaci zdobią rabaty aż do końca zimy. Zaletą wymienionych odmian jest to, że nie wylegają pod wpływem silnego wiatru czy opadów deszczu.

Mniej znanym, a wartym plecenia gatunkiem trzcinnika jest trzcinnik krótkowłosy Calamagrostis brachytricha.

trzcinnik krótkowłosy

Jego kwiatostany są bardziej puszyste, srebrzyste, nieco rozchylone na boki. Ta trawa powoli zdobywa coraz większą popularność, jest równie mało wymagająca, co trzcinnik ostrokwiatowy. Najpiękniej prezentuje się w jesienne poranki, gdy na kwiatostanach osadzają się kropelki rosy.

W niełatwych warunkach miejskich dobrze radzą sobie ozdobne odmiany prosa rózgowatego Panicum virgatum. Jest to trawa zaliczana do gatunków preriowych, toleruje wysokie temperatury, znosi suszę, cechuje się wysoką mrozoodpornością, co ma niebagatelne znaczenie w naszym dość zmiennym i coraz mniej przewidywalnym klimacie. W naturze proso rózgowate porasta obszary trawiaste Ameryki Północnej, ciągnące się od południa Kanady, przez USA, po kraje Ameryki Środkowej. Jest to kępiasta bylina tworząca krótkie podziemne kłącza, z których na wiosnę wyrastają proste źdźbła oraz wąskie liście, z zależności od odmiany zielone, niebieskie lub czerwieniejące. Roślina twarzy zwarte, wąskie kępy dorastające w czasie kwitnienia od 70 cm do nawet 2 m wysokości. Wysokie odmiany o zielonych liściach to ‘Strictum’ i ‘Thundercloud’, szarozielone liście ma niższa odmiana ‘Northwind’.

proso rózgowate ‘Shenandoah’

Zielone liście nabierające jesienią czerwonych odcieni to cechy odmian takich jak ‘Shenandoah’ i ‘Squaw’, a jeszcze ciemniejsze, fioletowe odcienie uzyskują odmiany: ’Kurt Bluemel’, ’Nosferatu’, ‘Rehbraun’, ‘Rotstrahlbusch’.

proso rózgowate ‘Shenandoah’

Z kolei niebieskie liście są charakterystyczne dla odmian: ‘Cloud Nine’, ’Heavy Metal’ i ’Prairie Sky’.

proso rózgowate „Heavy Metal”

Proso rózgowate jest obecnie obiektem intensywnych prac hodowlanych. Ich celem jest uzyskanie taksonów wyróżniających się atrakcyjnym kolorem liści, najczęściej w odcieniach czerwieni i fioletu, oraz odpornych na wyleganie. Prosa bowiem na zbyt żyznych i wilgotnych stanowiskach mają tendencję do wykładania się! Spora część starszych odmian posiada właśnie tę wadę, np. ‚Red Cloud’, ‚Squaw’, ‚Rehbraun’. Inne, jak ‚Northwind’, ‚Straight Cloud’ czy ‚Nican’ tej wady nie mają.

Ważną i wartą polecenia grupą są trawy preriowe z rodzaju: schizachyrium Schizachyrium, miłka Eragrostis, palczatka Andropogon, poronica Sporobolus, sesleria Sesleria. Wymienione rodzaje, poza niewątpliwymi walorami ozdobnymi, są odporne na suszę i wysokie temperatury, a przy tym cechują się wysoką mrozoodpornością.

schizachyrium miotlaste

Schizachyrium miotlaste Schizachyrium scoparium to niewysoka kępiasta trawa pochodząca z Ameryki Północnej o atrakcyjnych liściach i źdźbłach, niebieskich latem i pomarańczowo-purpurowych jesienią. Dorasta do 60 cm wysokości. Z racji niewysokiego wzrostu jest doskonałą trawą do obsadzania większych powierzchni. Do niedawna w uprawie dostępny był tylko gatunek i nieliczne odmiany jak ‚Prairie Blues’ i ‚Cairo’, których źdźbła jednak pokładały się na ziemi. Na rynku pojawiły się już nowe kreacje, które nie mają tendencji do wylegania na żyznych glebach – są to m.in. ‚Blue Heaven’, ‚Twillight Zone’, ‚Smoke Signal’ i ‚Blue Paradise’. Dodatkowo nowe odmiany charakteryzują się purpurowym i fioletowym przebarwieniem już latem, a nie jak w przypadku starszych odmian jesienią. W nadchodzących latach niewątpliwie pojawi się wiele interesujących odmian tego gatunku.

Z tego samego kontynentu pochodzi miłka okazała Eragrostis spectabilis niska trawa porastająca pastwiska i nieużytki. Tworzy luźne kępy zielonych, wąskich, ostro zakończonych liści, które jesienią przebarwiają się na czerwono. Nisko osadzone, ażurowe kwiatostany mają atrakcyjny, różowo-purpurowy kolor. Rozwijają się w sierpniu tworząc nad liśćmi atrakcyjny obłoczek. Trawa ta polecana jest do sadzenia w grupach, zwłaszcza na obwódkach rabat.

Zaletą poronicy różnołuskowej Sporobolus heterolepis jest wczesne rozpoczynanie wegetacji. W przeciwieństwie do innych ozdobnych traw, ten gatunek już w maju tworzy soczyście zielone kępy. W czasie kwitnienia wystarczy lekko dotknąć rośliny, by wokół uniósł się przyjemny zapach kolendry.

poronica różnołuskowa

Do mało jeszcze znanych, ale wartych uwagi i upowszechnienia traw tolerujących suszę należy Tymotka Boehmera Phleum phleoides. Trawa ta naturalnie występuje w Polsce, a także w Azji i Afryce, dorastająca w czasie kwitnienia do 70 cm wysokości. Tworzy niewielkie kępy wąskich, zielonych liści z których wyrastają bardzo liczne, sztywne, czerwonofioletowe pędy kwiatostanowe zwieńczone walcowatymi kwiatostanami, które po kwitnieniu brązowieją. Roślina kwitnie w czerwcu i lipcu, wymaga stanowisk słonecznych, gleb lekkich i przepuszczalnych. Warto ją sadzić w ogrodach skalnych oraz na rabatach z niskimi trawami.

tymotka Boehmera

NA GLEBY ZASOBNE W WODĘ

Spośród traw o nieco wyższych wymaganiach glebowych i wilgotnościowych warto zwrócić uwagę na gatunki pochodzące z Japonii, np. na malowniczą hakonechloę smukłą Hakonechloa macra. Jest to wolno rosnąca trawa leśna, tworząca atrakcyjne kępy zielonych liści. Dorasta do 40-60 cm wysokości. Blaszki liściowe mają 5-15 mm szerokości i 10-25 cm długości, wyrastają na cienkich łodygach i zwieszają się kaskadowo na zewnątrz kępy. Liście są soczyście zielone, delikatne, przepięknie falują na wietrze, jesienią przebarwiają się na żółto i pomarańczowo. Trawa ta najlepiej rośnie na glebach umiarkowanie wilgotnych, preferuje stanowiska półcieniste. Jest w pełni odporna na mróz, doskonale nadaje się do sadzenia w ogrodach skalnych oraz jako roślina okrywowa i do pojemników. Odmiana ‘Aureola’ tworzy gęste kępy, nieco niższe niż u gatunku, a jej liście są dwubarwne, w żółte i zielone pasy, jesienią lekko różowieją. Z kolei odmiana ‘All Gold’ ma liście jasnożółte do kremowych w słabo widoczne, zielone paski.

hakonechloa smukła ‚All Gold’

Najbardziej kolorową trawą, polecaną na podłoża zasobne w wodę oraz słoneczne stanowiska, jest imperata cylindryczna Imperata cylindrica ‘Red Baron’. Jest to średniej wielkości trawa dorastająca do 40 cm wysokości, o wyprostowanych źdźbłach i liściach, rozrastająca się wolno za pomocą rozłogów. Wyróżnia się atrakcyjną barwą wąskich liści, które na początku sezonu są zielone z czerwonymi wierzchołkami, natomiast latem i jesienią stają się niemal całkowicie purpurowe. Trawa ta wymaga gleby żyznej, jest jednak wrażliwa na silny mróz i wymaga okrywania na zimę. Wprawdzi się więc w uprawie w cieplejszych rejonach kraju.

imperata cylindryczna ‘Red Baron’

Oryginalnymi kwiatostanami zachwyca rozplenica japońska Pennisetum alopecuroides. Trawa ta tworzy malownicze kępy jasnozielonych liści oraz srebrzysto-beżowe, cylindryczne kwiatostany. Mają one ciekawą zdolność łapania promieni słonecznych, przez co wydają się świecić. W mgliste, jesienne poranki na ostkach osadzają się krople rosy, wówczas roślina prezentuje się niezwykle efektownie. Dobrą mrozoodpornością, najlepszą wśród uprawianych u nas rozplenić, charakteryzuje się odmiana ‘Hameln’.

rozplenica japońska ‚Hameln’

Bardziej okazałe, wyjątkowo atrakcyjne kwiatostany tworzą polskie odmiany odmiany ‘Big Boy’ oraz ‘Lady U’.

rozplenica japońska ‚Ladu U’

Urocza jest też odmiana ‘Red Head’ o ciemnych kwiatostanach. Rozplenice preferują ciepłe i słoneczne stanowiska, gleby żyzne, lekko wilgotne, przepuszczalne. W okresie suszy potrzebują nawadniania.

rozplenica japońska ‚Red Head’

TRAWY NA ŻYWOPŁOT

Niektóre gatunki traw rosną tak intensywnie, że można z nich tworzyć szpalery. Do tego celu nadają się niemal wszystkie odmiany miskanta chińskiego, oferowanego przez polskie szkółki w bardzo szerokim asortymencie. Ich opisy i zdjęcia, podobnie jak innych opisanych gatunków i odmian traw, są dostępne na stronie internetowego katalogu roślin www.e-katalogroslin.pl. Najwyższe szpalery stworzymy sadząc miskanta olbrzymiego Miscanthus giganteus. Ten olbrzym osiąga w sprzyjających warunkach (upalny i wilgotny sezon) 3-4 m wysokości!

miskant olbrzymi

Więcej informacji o roślinach i ich producentach: www.zszp.pl oraz www.e-katalogroslin.p

Tekst i zdjęcia: Grzegorz Falkowski, Związek Szkółkarzy Polskich

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.